viernes, 19 de febrero de 2010

Leopoldo II de Bélgica


Louis Philippe Marie Victor, Leopoldo II, nació en Bruselas en 1835 y murió en 1909 en esa misma ciudad. Sucedió a su padre, Leopoldo I, en el trono de Bélgica. Fue rey de los belgas y propietario del Estado Libre del Congo. Leopoldo ingresó en el Ejército belga siendo muy joven y realizó numerosos viajes por todo el mundo, lo que marcaría su política expansionista. Contrajo matrimonio con María Enriqueta de Austria en 1853. Leopoldo se creía un empresario muy astuto, ya que estudiaba los registros sobre el comercio con sus ex-colonias latinoamericanas. Se mantuvo neutral ante la guerra franco-prusiana de 1870. Tras su muerte le sucedió en el trono su sobrino Alberto. La colonia más importante de Bélgica fue el Congo. En principio esta colonia fue administrada y dirigida por el rey Leopoldo II porque era de su propiedad privada como se estableció en 1885 en la Conferencia de Berlín. Esta colonia era muy importante para la economía de Leopoldo porque ese territorio era dirigido a la explotación de materias primas, sobre todo caucho y marfil. Además, en esta colonia se desarrollaba una verdadera política de ocupación ya que los altos cargos eran ocupados por blancos que dominaban a los indígenas, un ejemplo claro de colonia de explotación. Para mantener el control de los indígenas se impuso un régimen de terror, dando lugar a una gran cantidad de muertos, que algunos historiadores evaluaron en cerca de cinco millones. En 1900 la prensa internacional comenzó a informar sobre el abuso sufrido en ese tipo de colonias, lo que llevó en 1908 a que el rey Leopoldo II cediera la colonia a Bélgica, y pasó a llamarse el Congo Belga. En la novela "El corazón de las tinieblas", de Joseph Conrad, el personaje principal realiza un viaje por el Congo en tiempos de Leopoldo II, reflejando las atrocidades cometidas. La película "Apocalipse Now" está basada en parte también en esta novela, estableciendo así un paralelismo con la Guerra de Vietnam.

Juan Carlos Rey Vázquez

jueves, 18 de febrero de 2010

India: A xoia da Coroa


A "xoia da Coroa" era o nome que recibía a India por parte de Gran Bretaña. O Imperio británico foi un dos máis grandes da historia e o maior da época. Inglaterra conquista India en 1773, por medio da Compañía das Indias Orientales. As fronteiras da India foron gradualmente ampliadas coa Coroa Británica. Moitos dos abusos que se producían na India durante o goberno da Compañia das Indias Orientais foron modificados e erradicados polo Imperio Británico asumindo todo o control dos hindús. Instituironse importantes reformas fiscales, gubernamentais, xudiciais, educativas e sociais,ademáis do sistema de obras públicas . O goberno británico herdara un grande número de problemas difíciles, por exemplo a condición de pobreza na que se atopaba a maioría da poboación india, ademáis do resentimento popular sobre a condición colonial do país e un crecente espíritu nacionalista. Os periodos de fame que se cobraban as vidas de millons de persoas, contribuiron moito á situación de inestabilidade política. En 1876 o goberno británico, daquela encabezado por Disraeli, proclamou á raiña Victoria como emperatriz da India. Durante os últimos anos do século XIX e principios do XX estendeuse pola India unha dura politica. A élite intelectual india que estudiara e viaxara a Occidente, vese influenciada das ideas e culturas occidentais e orientais. Deste xeito o nacionalismo hindú comezou a ameazar seriamente a posición británica no país, debido aos motíns e manifestacións. De feito, creáronse asociacións dedicadas á loita contra o mandato británico. De todas estas, a máis influinte era o Congreso Nacional Indio, fundado en 1885. Esta organización, que contaba co apoio de moitos hindúes e musulmáns preeminentes foi elevando pouco a pouco a conciencia política das masas e acelerou a tendencia deica á unificación nacional. A nivel cultural, o famoso poeta Tagore realizou contribucións duradeiras á causa da unidade india. As manifestacións hostís contra o mandato británico fixéronse cada vez máis frecuentes, Os nacionalistas máis radicais recurriron aos asesinatos e outros actos de terrorismo. As medidas vengativas por parte das autoridades coloniais foron contrarrestadas por un boicot popular aos produtos británicos. Ao condenar a maior parte das actividades dos nacionalistas como sediciosas, o goberno británico adoptou un código criminal especial para controlar a situación. En 1909 a Acta dos Consellos da India, introducía na India un grao limitado de autogoberno. O movemento nacionalista non estivo satisfeito con esta concesión, e demanda a independencia. Tralo estourido da I Guerra Mundial, numerosos indios, tanto hindúes como musulmáns, sumáronse á causa británica. Máis de un millón participaron no esforzo da guerra. O movemento nacionalista inactivo durante os primeiros anos da guerra, reanudou a campaña polas reformas en 1916. A campaña iniciouse cunha declaración conxunta de demandas mínimas por parte do Congreso Nacional Indio e a Liga Musulmana. Seguiu unha declaración política por parte do goberno británico en agosto de 1917 que prometía un incremento de hindús en todas as ramas da administración e institucións de autogoberno. As loitas políticas continuaron trala I Guerra Mundial. Como resposta ao grande aumento da actividade nacionalista, o Parlamento británico aprobou as Leis Rowlatt, que suspendían os dereito civís e establecían a lei marcial en áreas nas que se produciran tumultos e levantamentos. A aprobación das Leis Rowlatt precipitaron unha onda de violencia e desordes en moitos lugares da India. Neste periodo de tumultos, Mohandas K. Gandhi, un reformador social e relixioso hindú, pediu aos indios que se enfrentaran á represión británica coa resistencia pasiva (Satyagraha). O movemento de protesta acadou proporcións de insurrección o 13 de abril de 1919, no Punjab, unha multitude desarmada de homes, mulleres e nenos, foi masacrada polas tropas británicas ao mando do Xeneral Dyer, namentres efectuaban unha protesta pacífica nunha praza. Como consecuencia da matanza, o movemento en contra dos británicos na India acadou novos niveis de intensidade. A característica máis destacada desta fase da loita era a política de Gandhi de non cooperación, instituida en 1920. Entre outras cousas, a política demandaba o boicot dos produtos británicos, tribunais e institucións educativas; a non cooperación na vida política e a renuncia aos títulos británicos por parte dos indios. O movemento de non cooperación estivo ás veces acompañado pola violencia, a pesar das recomendacións de Gandhi en contra do uso da forza. Combinado con métodos parlamentarios de loita, o movemento demostrou ser unha arma efectiva na loita pola independencia india. Gandhi foi encadeada en varias ocasións por estes actos, considerados de sedición polo Imperio Británico. Gandhi, coñecido entre os seus admiradores como Mahatma (en sánscrito ‘gran alma’), tivo un papel decisivo na historia política india. Entre 1922, o ano da primera encarcelación de Gandhi, e 1942, cando foi posto baixo custodia por última vez, a loita pola independencia india estivo marcada por serios contratempos entre os que se inclúe a renovada disensión entre musulmáns e hindúes. A corrente do nacionalismo indio, que ganara ímpetu desde que Gandhi foi arrestado por primera vez, alcanzou unha fase de clímax na primavera de 1930. O 12 marzo deste ano, tralo rexeitamento británico das demandas para o rango do dominio para a India, Gandhi anunciou que encabezaría unha violación masiva do monopolio do sal do goberno. O simple acto da obtención de sal, demostrou ser profundamente simbólico e efectivo e o 5 de maio Gandhi foi de novo encarcelado po las autoridades británicas. De seguido producíronse tumultos e manifestacións en Calcuta, Delhi e outros centros. Apedrearonse trens, cortáronse cables do telégrafo e varios oficiais do goberno foron asasinados. O afán por controlar estes desordes fixo que o goberno levara a cabo arrestos en masa; deica novembro 27.000 nacionalistas indios foran sentenciados a penas de prisión. India logra a independencia no ano 1947. Gandhi foi asasinado o 20 de xaneiro de 1948.
Antía García Diéguez

¿El Doctor Livingston, supongo?

Médico, explorador y misionero escocés, Livingston nació en Glasgow en 1813, en el seno de una familia protestante. Desde muy joven viajó por África. Se casó con Mary Moffat en 1844. Durante los ocho siguientes años viajó por las inmediaciones del Kalahari, donde descubrió el Lago Ngawa y el río Zambeze. Entre 1852 y 1856 viajó desde el Atlántico hacia el Pacífico, descubriendo en 1855 las cataratas Victoria, nombre que escogió en honor a la reina de Inglaterra. Después de recaudar fondos en, Inglaterra para otra nueva exploración, en los años 60, realiza una difícil y peigrosa expedición por los rápidos de Kaladraba, donde mueren muchos hombres y también su mujer Mary, ésta de disentería. En 1866, realiza otra expedición, ésta vez desde la isla de Zanzibar (hoy Tanzania) hacia el continente, donde descubre los lagos de Bangweulu y Moero, además del río Lualaba, al que confundió con el Nilo, aunque se trataba del nacimiento del caudaloso río Congo. Después se encaminó hacia el lago Tanganica. Allí el mundo le pierde la pista a Livinstone, y el periódico americano New York Herald le encomienda la misión de encontrarlo a Henry Morton Stanley. Este lo encuentra, por pura casualidad, en 1871 a las orillas del Tanganica, en la ciudad de Ujiji, es en ese momento cuando pronuncia la famosa frase: ¿El Doctor Livingston, supongo? Durante un año exploraron juntos la zona y después cada cual tomo caminos difentes. David Livingstone murió en 1873 a causa de disentería y una hemorragia interna. Fue enterrado en la Abadía de Westmister (Inglaterra) pero los africanos enterraron su corazón en Africa, porque decían que pertenecía a ese lugar. Una curiosa anécdota. . .
Raquel Nogueira Fuertes
MªIsabel Fulgueira Quintás

O Imperialismo británico

O Imperio Británico comprendeu, durante o Imperialismo (época posterior á II Revolución Industrial durante a cal as grandes potencias se propuxeron conquistar o mundo creando os grandes Imperios coloniais) diversos dominios, colonias de explotación e de poboamento, ademáis de varios protectorados en todo o mundo. Antes do Imperialismo, a partires do século XVI, o Imperio Británico, tamén comezou a dominar numerosos territorios pero non coa importancia posterior, durante o Imperialismo. A inicios do XX, momento de maior expansión, o Imperio comprendía preto de 530 millóns de habitantes e comprendía uns 35 millóns de KM cadrados (case unha cuarta parte da poboación mundial). Esta expansión levouse a cabo mediante unha serie de fases que mantiñan relación co comercio, a colonización, a conquista e a actividade diplomática. A extensión do Imperio supuxo tamén a expansión da tecnoloxía, do comercio, do idioma, da cultura e da forma de goberno británicos ó redor de todo o planeta. As causas que deron lugar a isto foron: a búsqueda de novos mercados para vender os seus excedentes, a procura de materias primas, a inversión de capitais, entre outros factores demográficos e sociais. A mediados do XIX Inglaterra era a primeira potencia colonial en Europa. Dominaba unha serie de portos de escala (Malta, Corfú, Illas Xónicas, Xibraltar, O Cabo, Illa Mauricio, Singapur...), factorías comerciais na costa africana (Serra Leona e Gambia), colonias de plantación (Antillas, Honduras e G¨¨UIana), diferentes dominios (Canadá, Sudáfrica, Australia e Nova Zelandia) e a India (denominada "a Xoia da Coroa). Máis adiante, pouco antes de 1880, África era un continente case descoñecido por completo na maior parte do seu territorio. O Imperio Británico conquista parte destes territorios e comezou a realizar unha serie de expedicións empezando polo mediterráneo e extendéndose cara ó sur. A conquista en África foi relativamente sinxela, pois atoparon pouca resistencia dos pobos africanos. Gran Bretaña loitou con outras potencias polo dominio de novos territorios, e para evitar conflitos, as potencias reuníronse en 1885 na Conferencia de Berlín, para repartir o continente ata entón bastante descoñecido. A Gran Bretaña correspondéronlle Serra Leona e Gambia (Que xa formaban parte do Imperio), Nixeria, Kenya, Exipto, Sudán E a parte do sur de África comprendida entre Rodesia e O Cabo. A colonización asiática de Gran Bretaña foi similar á de África pero coa diferencia que aquí interviron potencias non europeas como Rusia, Xapón e EEUU. Tras diversas guerras, como as chamadas "Guerras de Opio", o Imperio Británico someteu a países como Singapur, Hong-Kong, Brunei e Birmania, así como a India. Ésta era a máxima exportadora de materias primas e o motor do Imperio. Outras zonas colonizadas foron; en Oceanía, Australia e Nova Zelandia; en Próximo Oriente, Beluchistán e Afganistán; en América, Canadá. Todo isto supuxo unha gran fonte de riquezas para Gran Bretaña, que importaba todo cara a metrópole (ouro, diamantes, estaño, cobre, carne, trigo, lá, algodón, aceite, trigo, té...). Sen embargo, o peso e o mantemento destes territorios, o gran desgaste económico e o aumento dos sentimentos nacionalistas das colonias pasaron factura ó Imperio Británico, polo que a descolonización de territorios como a India e diversas colonias de América e África foi inminente. Pero non foi até finalizar a II Guerra Mundial cando Gran Bretaña cedeu o seu posto de primeira potencia mundial ós EEUU, e concedeu a independencia ás múltiples colonias de todo o mundo.
Javier Cabana Soengas

martes, 16 de febrero de 2010

A construcción do Canal de Suez

Na época dos faraóns, xa existía un desexo por unir o Mar Vermello co Mediterráneo. En 1850, construíuse un servizo ferroviario entre Alexandría e o Mar Vermello, que permitiu viaxar dende Europa á India aforrando 8.000 quilómetros, é dicir a volta ó Cabo de Boa Esperanza. En 1954, e coa oposición dos ingleses, Fernando Lesseps obtivo, grazas a emperatriz de Francia (muller de Napoleón III), un permiso de 99 anos para construír e operar o canal. Así comeza a construción no ano 1859 con fondos aportados polos franceses e os exipcios. O arquitecto foi o austríaco Aloís Negrelli, e a obra remata en 1869. Consistía nun gran burato (22m de ancho no fondo e 58m na superficie, con 8 m de calado) no que traballaron un millón e medio de exipcios morrendo máis de cen mil durante a obra. Era a primeira vez que “se modifica a faz da terra”, ademais de vencer moitos intereses económicos por parte das grandes potencias da época. Á súa inauguración asiste a emperatriz de Francia, e Giusepe Verdi compón para a ocasión a ópera "Aída" que é estrenada no Cairo en 1871. Hoxe en día, ten entre os extremos, 162 km de longo, 100 metros de ancho e 14 metros de profundidade. Tárdase en transitar polo Canal de Suez entre 12 e 16 horas. Crúzano 15.000 barcos por ano, cuxa carga, máis da metade das veces é petróleo. En 1875 Inglaterra comprou parte do Canal ós exipcios, pero no ano 1956, Nasser (estadista exipcio de orixes humildes que chegou a ser o presidente do país e o líder político máis influinte do mundo árabe na súa época) nacionalizouno, polo que o imperialismo inglés quedou moi debilitado. En 1967 a Guerra dos seis anos inutilizouno, pero en 1975 reavivouse. A cidade exipcia de Port Said, é o porto de entrada, lugar de abastecemento e acceso obrigatorio na punta norte, ao oeste do canal. Alí, atópanse dous enormes rompeolas e boias de amarre. Ao oeste do canal, está Port Fouad, unha cidade máis pequena.

Ana María Meilán Sánchez

domingo, 7 de febrero de 2010

A Conferencia de Berlín de 1885


Durante o século XIX, a medida que avanzaba a expansión colonial , producíronse conflitos entre as potencias imperialistas no seu intento por controlar as áreas de África, América, Asia e Oceanía. Pretendendo evitar estes conflitos o 15 de novembro de 1884 e o 2 de febrero de 1885, reuníronse as grandes potencias: Alemania, Austria-Hungría, Bélxica, Dinamarca, España, EEUU, Francia, Gran Bretaña, Holanda, Italia, Portugal, Suecia, Noruega e o Imperio Turco Ningún país africano estivo representado. O día da reunión, ás dúas en punto, Bismarck, o Canciller alemán abriu a primeira sesión e asumiu a presidencia. No seu discurso asegurou que o propósito da conferencia era promover a civilización dos africanos abrindo o interior do continente ao comercio. Logo, tras insistir en que na reunión non se entraría en cuestións de soberanía e de que esta serviría á causa da paz e da humanidade, Bismarck finalizou a súa intervención dando unha impresión de incertidumbre e ambigüidade. Hai que entender que a paz era necesaria para a consolidación do Capitalismo en Europa, e Bismarck, como bo estadista, ben o sabía. Unha vez discutidos e resoltos os problemas plantexados ao comezo da Conferencia, os delegados elaboraron unha acta xeral, que contiña estes apartados: O primeiro era unha Declaración relativa á liberdade de comercio na Cunca do Congo, as súas desembocaduras e países circunveciños, con disposicións relativas á protección dos indíxenas, dos misioneiros e dos viaxeiros á liberdade relixiosa. O segundo punto era unha Declaración referente ao trato de escravos e as operacións que por terra ou por mar proporcionan escravos para a explotación destes. O terceiro punto era unha Declaración relativa á neutralidade dos territorios comprendidos na cunca convencional do Congo. O cuarto e o quinto punto incluía a Acta de navegación do Congo e a do Níxer respectivamente. O sexto era unha Declaración relativa ás condicións esenciais requeridas para considerar efectivas as novas ocupacións que, en diante, puideran realizarse en África. O último punto contiña unhas Disposicións de carácter xeral.
Iago Montes Vázquez

miércoles, 3 de febrero de 2010

La reina Victoria de Inglaterra


La reina Victoria nació en Londres en mayo de 1819. Fue bautizada con el nombre de Alexandrina Victoria, pero se le terminó llamando sólamente Victoria La reina era tatarabuela de la reina Isabel II del Reino Unido, el rey Juan Carlos I de España y de su esposa la reina Sofía de Grecia, entre otros. Reinó durante casi sesenta y cuatro años, fue el reinado el más largo de la historia de Gran Bretaña. Éste estuvo marcado por la gran expansión del Imperio Británico. Su reinado estuvo caracterizado por la Revolución industrial, un período de cambios significativos a nivel social, económico y tecnológico en el Reino Unido; esto acabó por consolidar al Reino Unido como la primera potencia de su época. Cuando apenas tenía ocho meses de edad, una serie de fallecimientos la colocó en el tercer lugar en la línea sucesoria. Tras la muerte de su padre, Victoria quedó bajo la tutoría de su tío Leopoldo, futuro rey de Bélgica. Con dieciseis años, Victoria conoció a su futuro esposo, el príncipe Alberto de Sajonia-Coburgo-Gotha, quien además era su primo. El rey Guillermo IV desaprobó la unión, pero esto no impidió que continuaran la relación. Guillermo IV falleció el 20 de junio de 1837, siendo sucedido por la princesa Victoria. Como ella ya había cumplido los dieciocho años, no era necesaria una regencia. Debido a la Ley Sálica, este trono pasó a su tío menor. Cuando la Reina Victoria pudo ascender al trono, se preocupó de mantener sus lazos familiares con otras casas reinantes de Europa y creó otros nuevos, (con la intención de establecer un equilibrio dinástico favorable al Reino Unido e imponer su influencia política en el continente) a través de los enlaces dinásticos de sus nueve hijos, motivo por el cual fue llamada “la abuela de Europa”. La reina se ocupó personalmente de los asuntos políticos, tuvo un papel activo en política exterior, y no dudó a la hora de interferir en la gestión de sus gobiernos cuando lo consideró imprescindible. La muerte de su esposo, en 1861, le afectó profundamente, por ello se desentendió por un tiempo de los asuntos del reino, aunque su hijo Eduardo, siguió ejerciendo los deberes de la Corona. Su coronación como emperatriz de la India en 1877 constituyó el punto culminante de su largo reinado, durante el cual el Reino Unido se convirtió en la mayor potencia colonial del mundo. La prosperidad económica, el desarrollo cultural y la nueva imagen que supo dar a la monarquía, caracterizaron la denominada “era victoriana”. En 1899, el estallido de la guerra de los Bóers en África del Sur inició una época de conflictos mundiales que acabarían por sacudir los cimientos de su imperio. Falleció en Isla de Wight, en el mes de enero de 1901.
Carmen Rapado García