domingo, 20 de diciembre de 2009

O Sexenio Revolucionario e a I República


Coa Revolución de 1868, a raíña Isabel II é obrigada a saír de España. Comeza así o chamado Sexenio Revolucionario. A finais de outubro de 1870 solucionouse a cuestión do rei, necesaria para garantir a estabilidade interna do país. Así, Amadeo de Saboya, duque de Aosta, aceptou o trono de España tras ser presionado pola casa de Saboya. Foi elixido rei polas Cortes en Novembro de 1870. O fracaso do seu reinado, moi breve, non só se debeu a que non coñecía ben o idioma e era novo, senón que houbo outras razóns. A nobreza, sempre fiel a Isabel II veu a Amadeo como un inimigo, por iso tivo poucos apoios. Tamén se engaden os problemas dos carlistas, a favor de don Carlos, e os republicanos federais que fixeron xurdir o movemento obreiro. A Acta de abdicación de Amadeo de Saboya foi o 11 de febreiro de 1873. Foi entón cando se proclamou a Primeira República Española. A Asemblea designou a Estanislao Figueras como presidente dunha república unitaria. A súa principal misión era convocar unhas Cortes Constituíntes para promulgar unha nova Constitución. Figueras atopouse con varios problemas: unha Facenda en bancarrota, o problema de Cuba, os carlistas ao norte, e un exército inclinado cara ao moderantismo. Malia isto puido promulgar algunhas medidas revolucionarias como por exemplo unha ampla amnistía ou a abolición da escravitude en Puerto Rico e a supresión das quintas. Sen embargo, a República Unitaria carecía de defensores cualificados e Figueras devolveu o poder ás Cortes, proclamando estas a República Democrática Federal, co presidente Pi y Margall. Co triunfo dos republicanos federais xurdiron dúbidas á hora de organizar o novo estado. Deste xeito, comeza a revolución cantonal que fai dimitir a Margall, sucedéndolle Salmerón, que dimite a súa vez, pouco tempo despois na figura de Emilio Castelar. Vemos que a I República española é moi inestable, ademais segue a Guerra de Cuba e a Guerra carlista, isto non fixo máis que empeorar a situación. En xaneiro de 1874, co golpe do Xeneral Pavía, disólvense as Cortes e finaliza así a I República.
Iván García Costa
José Antonio Rodríguez Carballo

Isabel II


Isabel II (1833- 1904) era filla de Fernando VII e María Cristina de Borbón. O seu pai promulga a Pragmática Sanción que deixaba sen efecto a Lei Sálica pola cal só podían reinar os varóns. Dous meses antes da morte de Fernando VII, foi proclamada herdeira da Coroa española. Durante a Rexencia de María Cristina, xa que a nova raíña era tan só unha nena, prodúcense as primeiras Guerras Carlistas. Os Carlistas eran un grupo que xiraba en torno a figura de Carlos Mª Isidro, irmán de Fernando VII, para eles o verdadeiro sucesor, e defensores do Absolutismo e contrarios ao Liberalismo que se iba impoñendo. O conflicto dinástico deu lugar a unha inestabilidade continuada no reinado de Isabel. En 1846 se decide adiantar a maioría de idade de Isabel, e sube ao trono con tan só trece anos. O seu reinado caracterízase polos intentos de construir un estado liberal, nel gobernan grupos progresistas e moderados, os grupos ou opcións liberais da España do século XIX. Os primeiros máis radicais nas súas posturas, e os seguintes máis tradicionalistas ou conservadores. Coa Revolución de 1868, Isabel II é destronada, e ten que saír de España, hacia Francia. En 1870 abdicou no seu fillo Alfonso, o futuro Alfonso XII. Regresa en 1876, pero estaba moi vixiada, baixo prohibición de calqueira actividade política, por iso exiliouse de forma definitiva a Francia , onde morre en 1904. O seu cadáver foi trasladado a El Escorial, onde recibiu sepultura.
Moito se ten falado da vida persoal desta raíña de España; parece ser que a súa inocencia e insensatez complicaron a súa vida íntima. Casou co seu primo Francisco de Asís aos dezaseis anos, a súa insatisfacción sexual a levou a ter numerosos amantes, que á vez tiveron un papel importante como conselleiros e confesores de Isabel, formando o que se coñeceu como "camarilla real". Isabel II puido ver a morte do seu fillo Alfonso XII en 1885, a Rexencia da súa nora María Cristina de Habsburgo e o inicio do reinado do seu neto Alfonso XIII. O seu reinado, como a súa vida foi complicado.
Sasha Suárez Mosquera
Ignacio Vilariño Rey

La Pragmática Sanción


La Pragmática Sanción fue aprobada por las Cortes Españolas en 1789, dichas Cortes fueron convocadas por Carlos IV, y anulaban la Ley Sálica establecida por Felipe V (que imponía el derecho exclusivo de sucesión al trono a los varones) restaurando así el sistema de sucesión tradicional, en el que las hijas de los reyes tenían preferencia sobre los varones de parentesco más lejano. Sin embargo, Carlos IV no la publicó, la mantuvo en secreto, esperando del momento adecuado para su publicación, momento que no llegó hasta más de cuarenta años después. Tras los sucesos de la Granja en 1830, Fernando VII promulgó la Pragmática Sanción de 1789 en Madrid en marzo de ese año, con el objetivo de que su hija Isabel pudiera sucederlo a su muerte y no lo hiciera su hermano Calos María Isidro, tal como decía la Ley Sálica. Los partidarios de Don Carlos (los carlistas) que también eran partidarios del Absolutismo, se opusieron a dicha medida, generándose una situación de enfrentamiento civil que provocó la Primera Guerra Carlista. En 1832 los carlistas, aprovechando la enfermedad del monarca, consiguen la anulación de la Pragmática Sanción. Este hecho dura poco, ya que una vez recuperado de su enfermedad, Fernando VII vuelve a restablecer definitivamente la Pragmática Sanción.
Raquel Nogueira Fuertes
Antía García Diéguez

Fernando VII "El Deseado"


Fernando VII (1784-1833) foi chamado "el Deseado" o "el rey Felón". Os seus pais eran Carlos IV e María Luisa de Parma; Fernando creceu aborrecendo a súa nai e ó favorito desta, o ministro Godoy. Dende novo empezou a intrigar contra eles, sempre foi un conspirador. Cando o seu pai é recoñecido como rei en 1788, él convírtese en Príncipe de Asturias. A súa formación foi encomendada ao Padre Scio, relixioso da orde de San José de Calasanz. En 1808 estala o Motín de Aranjuez, Carlos IV abdica no seu fillo, que se convirte en Fernando VII e reina uns días en marzo dese ano. Sen embargo, debido á invasión napoleónica ten que retirarse a Baiona con toda a súa familia. Alí rexistráronse escenas moi violentas e Fernando VII abdica no seu pai, aínda que éste xa cedera previamente a súa coroa a Napoleón. Durante a Guerra de Independencia, a familia real española permanece no castelo de Valençay. En marzo de 1814 volve Fernando VII a España como rei absolutista. Non foi un rei moi querido polo pobo. Suprime toda a obra de Cádiz e persegue aos liberais. Entre 1820 e 1823 vese na obriga de aceptar a Constitución de 1812. Sen embargo, coa axuda do exército francés, "Os Cen Mil Fillos de San Luis" volve ao Absolutismo. De 1823 a 1833, a derradeira etapa do seu reinado ten que enfrentarse a grupos que apoiaban o seu irmán Carlos como o seu sucesor. En 1830 promulga a "Pragmática Sanción" que anulaba a Lei Sálica de Felipe V, e así foi como a súa filla Isabel puido reinar despois da morte de Fernando VII en 1833, baixo a Rexencia de Mª Cristina, esposa de Fernando. Tras a morte do rei comeza a viraxe cara ao Liberalismo en España.
José Ángel Rodríguez Vázquez

sábado, 19 de diciembre de 2009

A sociedade española no XIX: o campesiñado


A disolución do réxime señorial e as desamortizacións non alteraron sustancialmente a estrutura da propiedade da terra. Os antigos señores sairon reforzados xa que mercaron as terras que lles foran expropiadas. Moitos arrendatarios accederon á propiedade, formando un grupo de pequenos e medianos propietarios. Aínda que as desamortizacións permitiron mercar as propiedades por parte de agricultores e burgueses acomodados, a terra concentrouse de novo en poucas mans. Ás veces o pequeno propietario tiña que completar ingresos traballando de xornaleiro. Os propios xornaleiros podían posuír unha pequena parcela que lle proporcionaba produtos para o consumo doméstico. Desaparecida a servidumbre xurídica do Antigo Réxime, os campesiños seguiron suxeitos ás relacións de tipo clientelar. Os campesiños continuaron sometidos a un sistema no que o poder e a influencia do rico eran enormes. O proceso de reforma agraria liberal deu lugar á formación dun amplo grupo de campesiños con terras escasas, que seguiron no campo nunhas condiciós de vida moi duras e con salarios moi baixos . A fame de terras continuou e os campesiños viron frustradas as súas aspiracións de acceder á propiedade da terra durante a reforma libera. reforma liberal. Privados ademáis das terras dos concellos, atopáronse sometidos a condicións de vida aínda máis duras. A presencia de xornaleiros era predominante no sur de España, sufrían paro estacional e as mulleres e nenos tiveron que traballar a causa da pobreza. O número de xornaleiros aumentou ao longo do século XIX.
Mª Isabel Fulgueira Quintás

José Bonaparte: "Pepe Botella"


Nació el 7 de enero de 1768 en Corte, Córcega. Era hijo de Carlos María de Bonaparte y de Letizia Ramolino, y hermano menor de Napoleón I Bonaparte, futuro emperador. Al igual que sus hermanos, José Bonaparte abrazó la causa republicana y francesa. Con la victoria del patriota corso Pasquale Paoli, se vio obligado a salir de Córcega a buscar refugio en Francia. En 1796 formó parte en la campaña de su hermano en Italia y comenzó a desempeñar el puesto de diplomático, primero en la corte de Parma y después en Roma, durante la I República francesa. En 1798 fue miembro del Consejo de los Quinientos. Durante las Guerras Napoleónicas, actuó como enviado de su hermano y firmó tratados con Estados Unidos, Austria, Gran Bretaña y el Vaticano. Una vez que a Napoleón lo proclamaron Emperador, en 1806 lo nombró rey de Nápoles, donde lo fue hasta 1808. El 6 de julio de ese año su hermano lo nombró rey de España. Reinó como José I, y su llegada a Madrid se desarrolló en plena Guerra de la Independencia. Buscó ganarse el apoyo político de los grupos de ilustrados españoles, logrando el apoyo de algunos de ellos. En ningún momento consiguió tener autonomía política con respecto al Imperio francés; pero realmente tuvo capacidad para la política y la administración. José I tampoco contó con el apoyo popular, e incluso fue llamado "Pepe Botella" (por su supuesta afición a la bebida) y "Pepe Plazuelas" debido a su política constructiva en Madrid, donde hizo algunas reformas urbanas. En enero de 1810 dirigió personalmente la campaña de Andalucía. Un año después, y tras realizar un viaje a París, quiso abdicar, pero Napoleón le nombró generalísimo de todo el ejército de España. En 1813 fue expulsado por los insurgentes españoles, y regresó a Francia. Dos años más tarde, tras la derrota definitiva de Napoleón, se fue a los Estados Unidos, donde permaneció hasta 1832. Regresó a Europa y tras una breve permanencia en Inglaterra, falleció el 28 de julio de 1844 en Florencia.

Carmen Rapado García
Raquel Nogueira Fuertes

A guerra de Independencia (1808-1814)



A Guerra de Independencia española (1808-1814) foi un conflicto no que o pobo español se levanta contra o exército francés invasor. Foi unha guerra patriota, e a vez, unha revolución de carácter liberal. A invasión francesa foi favorecida por Godoy, ministro de Carlos IV, que se alía con Napoleón. O Motín de Aranjuez foi unha manifestación do descontento por parte da poboación de Madrid ante estes feitos. Isto desemboca no dramático día do 2 de maio, no que son asasinados ó redor de corenta homes a mans dos franceses. A escena quedou inmortalizada no cadro de Goya "Os fusilamentos da Moncloa". Máis tarde, os días 5 e 6 de maio o rei Carlos IV é obrigado a abdicar, igual pasou co seu fillo Fernando VII. Estes acontecementos son coñecidos como as "Abdicacións de Baiona". Na Guerra de Independencia a resistencia organízase en Xuntas para a loita contra os franceses. Estas Xuntas son as que organizan, a súa vez, as guerrillas, principal método de loita contra o invasor. A Xunta Central é a que convoca as Cortes de Cádiz, de aquí parte a Constitución de 1812, de carácter liberal, seguindo o modelo da Constitución frncesa de 1791. En 1813, Francia firma o Tratado de Balencay, que deixa a España libre de José Bonaparte. Na guerra morreron 375.000 homes, aínda que esta cifra se dobla se temos en conta as mortes posteriores por crises alimenticias. En 1814, Fernando VII, volta a España e instáurose de nvo o Absolutismo. A obra de Cádiz é suprimida.
Martín Mejuto Sobrado